Thứ Hai, 02/01/2012, 07:40 (GMT+7)
Đằng sau hào quang học sinh giỏi quốc gia
- Kỳ 1:  Giỏi cũng phải... chi tiền
TT - Trên đường chạy đua giành giải học sinh giỏi quốc gia, những gia đình có con em vào đội tuyển đầy danh giá phải đóng góp những khoản chi phí tốn kém, có khi lên đến vài chục triệu đồng.




Cô giáo hướng dẫn học sinh đội tuyển Phú Thọ tra cứu số liệu trong một cuốn sách tham khảo  - Ảnh: Ngọc Hà





Tại Trường THPT chuyên Trần Phú (Hải Phòng), mỗi lớp khối 10, 11 phải trích 4 triệu đồng để góp “họ” vào quỹ luyện học sinh giỏi - Ảnh: Vĩnh Hà

Chúng tôi ngạc nhiên khi biết L. - một học sinh ở Hải Phòng đoạt giải nhất trong kỳ thi chọn học sinh giỏi môn văn thành phố - bị loại khỏi đội dự tuyển kỳ thi quốc gia.
Một giáo viên của L. lý giải: “Chuyện thi cử không biết thế nào. Về sức học em có khả năng vượt qua vòng hai, nhưng điều tôi biết rõ là em ấy không muốn vào đội tuyển quốc gia vì gia cảnh quá nghèo”. Nhận xét lấp lửng của cô khiến chúng tôi càng muốn tiếp cận L..
Không tiền, không vào tuyển
Không dễ để L. mở lòng nhưng rồi em cũng cho biết: “Sau khi vượt qua vòng 1 (kỳ thi học sinh giỏi thành phố), bố mẹ em tìm hiểu kỹ về việc vào đội tuyển sẽ phát sinh nhiều yếu tố mà gia đình em không đủ điều kiện để theo. Dù vẫn được bố mẹ động viên nhưng em không muốn dồn sức cho một việc quá khả năng của gia đình”.
Gia đình L. rất nghèo, anh em L. phải ở nhờ ông bà vì nhà bố mẹ đi thuê quá chật, không có chỗ học tập. Hằng ngày sau giờ học, L. phụ bán ốc luộc với bố mẹ. Bữa ăn sum họp của cả nhà cũng ở ngay trên vỉa hè.
“Từ đáy lòng em rất mong được tham gia vô tư, hết mình với các kỳ thi tuyển chọn học sinh giỏi dù có giải hay không. Em nghĩ chẳng cần có giải mà chỉ cần được vào đội tuyển đã là vinh dự lớn. Nhưng hoàn cảnh gia đình không cho phép em quyết tâm thực hiện” - L. chia sẻ.
H., một cựu học sinh đội tuyển văn của Hải Phòng, cho biết: “Năm đó mỗi thành viên đội tuyển văn phải đóng 7 triệu đồng/người cho quỹ phụ huynh”. H. cho biết thêm cùng năm với mình có một học sinh được chọn vào đội tuyển lịch sử phải xin rút vì không có tiền. Tiền là mối lo của nhiều học sinh trước và sau cuộc tuyển chọn chỉ vì những quy định được áp dụng nhiều năm ở đất cảng.



Tại Trường THPT chuyên Hùng Vương (Phú Thọ), mỗi học sinh phải đóng quỹ luyện học sinh giỏi 300.000 đồng. Trong ảnh: học sinh đội tuyển văn của Phú Thọ - Ảnh: Vĩnh Hà

Tăng thu theo trượt giá
Khôi phục việc tuyển thẳng vào ĐH, CĐ
Trong quy chế thi học sinh giỏi quốc gia áp dụng cho năm 2007, Bộ GD-ĐT bãi bỏ quy định “tuyển thẳng học sinh đoạt giải vào các trường ĐH, CĐ”. Cũng năm 2007, Bộ GD-ĐT có quy định “các trường chuyên không được phép mời người ngoài trường ôn luyện, tập huấn cho giáo viên và học sinh để tham dự kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia dưới bất kỳ hình thức nào”.
Năm 2010, theo kiến nghị của nhiều trường chuyên, Bộ GD-ĐT có quy định dỡ bỏ “lệnh cấm” người ngoài trường chuyên được tham gia ôn luyện, tập huấn cho giáo viên, học sinh chuyên dự thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia
Quy chế thi chọn học sinh giỏi quốc gia ban hành ngày 25-11-2011 khôi phục quy định học sinh đoạt giải ba trở lên trong kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia được tuyển thẳng vào ĐH, CĐ theo đúng nhóm ngành do bộ trưởng Bộ GD-ĐT quy định cho từng môn thi.
(Nguồn: Bộ GD-ĐT)

Theo tìm hiểu của chúng tôi, để hỗ trợ việc tập huấn học sinh giỏi, Hải Phòng đã chi 330 triệu đồng cho 11 đội tuyển dự thi quốc gia, mỗi đội lĩnh 30 triệu đồng. Theo ông Phạm Tuấn Hùng - trưởng phòng giáo dục trung học Sở GD-ĐT Hải Phòng, số tiền này được chuyển thẳng cho Trường THPT chuyên Trần Phú nhằm chủ động chi cho việc tổ chức tập huấn.
Thế nhưng ông Bùi Văn Phú - hiệu trưởng Trường THPT chuyên Trần Phú - cho rằng: “Tiền hỗ trợ quá eo hẹp nên phải xã hội hóa để đảm bảo mục tiêu tập huấn đội tuyển”.
Ông Phạm Tuấn Hùng tiết lộ ngay khi có danh sách “chốt”, các